15 oktober 2012 ~ 0 Comments

Diverse voetproblemen ontrafelt

Niet iedereen durft zonder enige schaamte zijn schoenen of kousen uit te trekken. Ofwel komt er een vervelende zweetvoetenlucht naar boven of de voeten hebben veel schilferende plekken en/of lelijke kalknagels. Al deze voetproblemen zijn veelal met een gericht onderzoek en therapie op te lossen.

Overmatige transpiratie wordt veelal uitgelokt door te warme schoenen of kousen. Sterk afsluitende schoenen bevorderen de ventilatie niet, zodat de vochtproductie onvoldoende kan verdampen. Leren schoenen geven veelal de minste aanleiding tot zweetvoeten. Naarmate er meer kunststoffen en rubbers gebruikt worden, des te meer afsluiting er in het schoeisel ontstaat. Immers, alleen leer is in staat om vocht te absorberen.

Zweetvoeten
sommige mensen zweten van nature voornamelijk aan handen en voeten. Bij deze personen is goed ventilerend schoeisel onontbeerlijk. Zweetvoeten ruiken in het algemeen niet bij voldoende dagelijkse hygiëne. Helaas is dit niet altijd een garantie voor fris ruikende voeten. Hoe wordt deze voetengeur veroorzaakt? Het geheim zit hem in bepaalde bacteriesoorten (gram negatieve bacteriën), die in combinatie met huideiwitten als ‘voedingsbodem’ een soort verteringsproces beginnen. Dit proces veroorzaakt vervolgens een zeer onaangename geur! De behandeling is erop gericht om het aantal bacteriën sterk te verminderen. Het wassen van de voeten met een jodiumscrub is een stap in de goede richting. Hierdoor verdwijnen veel bacteriën, met als gevolg dat er minder geurvorming optreedt. Het tweede onderdeel van de behandeling is het behandelen van de voeten met een anti-zweetvloeistof of crème. Veelal worden deze producten enkele nachten onder plastic op de voetzolen aangebracht, waardoor de werking vele malen toeneemt. Het resultaat is een droge en frisse voetzool. Helaas hebben de schoenen er al onder geleden en is de nare geur reeds in het leer van de schoen getrokken. Hier valt niets meer aan te doen. Zweetvoeten kunnen ook het resultaat zijn van onbehandelde voetschimmel of hardnekkig voeteczeem.

Voetschimmel
Voetschimmel (tinea pedis of mycosis pedis) is een huidinfectie veroorzaakt door schimmels (dermatofyten), die de hoornlaag van de opperhuid aantasten. Door de ontstekingsreactie ontstaat een huidafwijking die gepaard gaat met schilfering en kloofjes tussen de tenen, jeukende blaasjes of rode schilferende huidafwijkingen aan de voetranden. Ook kunnen de nagels van de tenen zijn aangedaan. Voetschimmel komt veel voor, zeker 10% van de bevolking lijdt eraan, van de mannen zelfs 20%. Behalve aan de voeten kunnen schimmels de huid ook op andere plaatsen infecteren. Meestal ontstaan dan afwijkingen als ringworm. De populaire benaming van deze aandoening is zwemmerseczeem. Dit suggereert dat zwemmen de oorzaak is, maar hoewel zwemmen een risicofactor is voor het oplopen van voetschimmel, zijn er ook andere situaties die de kans op infectie vergroten.

Zwemmerseczeem
In een vochtige en warme omgeving kunnen sporen gemakkelijk uitgroeien tot schimmels. Transpirerende voeten en slecht ventilerende schoenen en sokken bevorderen schimmelgroei. De benaming zwemmerseczeem voor voetschimmel laat zich dan ook gemakkelijk verklaren: door het zwemmen en douchen wordt de huid vochtig en daardoor meer vatbaar voor infectie. In druk bezochte douche- en kleedruimten zullen sporen in het algemeen ruimschoots aanwezig zijn. Gebruikers van deze ruimten lopen dus grotere kans op het krijgen van voetschimmel. Badslippers kunnen schimmelinfecties voorkomen. Ook goed afdrogen tussen de tenen is een belangrijke maatregel tegen infecties. Tot slot is er waarschijnlijk ook nog een verschil in individuele gevoeligheid voor deze schimmels. De een is nu eenmaal bevattelijker dan de ander. Ook zal per individu de behandeling beter of minder goed kunnen aanslaan en infecties zullen al of niet de neiging hebben om terug te komen en chronisch te worden.
Wanneer er meer zekerheid moet zijn of er sprake is van een voetschimmel of een eczeem, kunnen schilfers van de huid onder een microscoop worden onderzocht. Ook is een onderzoek met behulp van kweek een manier om deze schimmels aan te tonen. Dit onderzoek duurt meerdere weken. De behandeling bestaat meestal uit lokale schimmeldodende crèmes. In sommige hardnekkige gevallen wordt uitgeweken naar tabletten. Vaak wordt als extra therapie een strooipoeder toegepast voor de schoenen en sokken. Een probleem ontstaat pas als de schimmelinfectie niet reageert op de gangbare therapie. Vaak is er dan sprake van een eczeem of mengbeeld eczeem/ schimmel (eczema mycoticum).

Voeteczeem
Voeteczeem kan optreden in het kader van een allergie, een ‘aanleg situatie’ (constitutioneel eczeem), irritatie-eczeem of in aansluiting op een schimmelinfectie. Allergisch voeteczeem kan veroorzaakt worden door leerlooistoffen (chromaten), kleurstoffen in leer of textiel, schoenrubber en schoenlijmen. Ook kan een allergie optreden voor diverse bestanddelen in crèmes en toiletartikelen. Irritatie-eczeem ontstaat veelal door langdurig schuren van de huid in combinatie met transpiratie. Door ’s zomers met blote voeten in schoenen te lopen, kunnen diverse afwijkingen – variërend van irritatie door transpiratie tot schimmelinfecties met eczeemcomponent – ontstaan. Het is vaak zeer moeilijk om onderscheid te maken tussen deze eczeemvormen en voetschimmel. Eczemen zijn veelal op de voetruggen gelokaliseerd en op plekken waar de schoenen de meeste wrijving met de huid geven. Tevens is er geen typische randactiviteit zichtbaar, zoals dit bij schimmelinfecties het geval is. Een allergietest en microscopisch onderzoek kan bij hardnekkige voeteczemen duidelijk verschaffen. Hiervoor is een behandeling door een dermatoloog noodzakelijk.
Een goed onderhoud van de voeten, tussen teenruimtes en verzorging van nagels kan veel huidproblemen voorkomen. Bij het langdurig bestaan van voetklachten (meer dan twee maanden), ondanks diverse lokale therapieën, is het raadzaam om een huisarts te consulteren. Een langdurig voeteczeem kan leiden tot chronisch voeteczeem, dat zeer therapieresistent kan zijn. Een eenvoudige strandwandeling (met zon en zeewater) lost de problemen aan de voeten dan niet meer op.

Leave a Reply